თანამედროვე ბაზარზე ერთჯერადი ელექტრონული სიგარეტების ევოლუციამ მკვეთრ ნიშნულს მიაღწია. თუ რამდენიმე წლის წინ ეს მოწყობილობები მცირე რაოდენობის ნაპასზე (Puffs) იყო გათვლილი, დღეს ციფრები 10 000, 20 000 და
50 000 ნაპასსაც კი აღწევს. მწარმოებლების მარკეტინგი მომხმარებელს არწმუნებს, რომ ეს არის ეკონომიური არჩევანი, სადაც ადამიანი მხოლოდ სუფთა არომატულ ორთქლს ისუნთქავს.
თუმცა, თუ გვერდზე გადავდებთ სარეკლამო სლოგანებს და შევხედავთ ელემენტარულ ფიზიკასა და ქიმიას, აღმოაჩენთ მთავარ რეალობას: მრავალნაპასიანი ერთჯერადი მოწყობილობის მოხმარება ძალიან სწრაფად გადადის კლასიკურ მწეველობაში.
კონსტრუქციული ილუზია: რატომ ვერ უძლებს სპირალი ათიათასობით ნაპასს?
ნებისმიერი ერთჯერადი ელექტრონული სიგარეტის შიდა კონსტრუქციას წარმოადგენს ლითონის გამაცხელებელი ბადე (სპირალი) და მის გარშემო შემოხვეული ბამბა, რომელიც გაჟღენთილია სპეციალური სითხით. სითხის შემადგენლობაში, გარდა გლიცერინისა და პროპილენგლიკოლისა, შედის ნიკოტინის მარილი და არომატიზატორები. ამ უკანასკნელთა უმეტესობა, განსაკუთრებით ტკბილი (ხილი, კენკრა, დესერტები), შეიცავს ორგანულ ნაერთებსა და ხელოვნურ დამატკბობლებს.
ფიზიკის კანონების თანახმად, ყოველი გაცხელებისას, ლითონის ზედაპირზე სითხის ნაწილი ბოლომდე არ აორთქლდება. არომატიზატორების მყარი მიკრონაწილაკები და აორთქლებული შაქრები განიცდიან კარბონიზაციას — ისინი მყარდებიან, ნახშირდებიან და ლითონის ბადეზე ქმნიან წებოვან, შავ ნამწვს.
ლაბორატორიულმა ტესტებმა აჩვენა, რომ ამ ნამწვის კრიტიკული მასის დაგროვება ზოგიერთ ერთჯერად ელექტრონულ სიგარეტში იწყება უკვე 1000–1500 ნაპასის შემდეგ, თხევადი არომატიზატორის ინტენსივობიდან გამომდინარე.
როგორ ხდება მომხმარებელი ჩვეულებრივი მწეველი?
მწეველობა თავისი არსით არის პროცესი, როდესაც მიმდინარეობს მყარი მასის მაღალტემპერატურული წვა, რომლის დროსაც წარმოიქმნება ტოქსიკური ბოლი და მხუთავი გაზი.
როდესაც მოწყობილობა 50 000 ნაპასიანია, მომხმარებელი თავისი მოხმარების ციკლის მხოლოდ პირველ 2-3%-ს ატარებს შედარებით სუფთა აორთქლების რეჟიმში. როგორც კი შიდა ლითონის ბადე შავი ნამწვით იფარება, ფიზიკური პროცესი რადიკალურად იცვლება. ყოველი შემდგომი ნაპასის დროს, გახურებული ელემენტი კი არ აორთქლებს სითხეს, არამედ წვავს საკუთარ ზედაპირზე დაგროვილ შავ ნახშირბადოვან ნარჩენს და ბამბის მიკრობოჭკოებს.
შედეგად, ადამიანი ინჰალაციის გზით იღებს არა თხევად ორთქლს, არამედ ნამწვის წვის შედეგად წარმოქმნილ ნამდვილ ბოლს. მომხმარებელს ჰგონია, რომ ალტერნატიულ პროდუქტს იყენებს, რეალურად კი ის ჩვეულებრივი მწეველი ხდება.
რას შეიცავს „ნამწვის ბოლი“?
გამსაღებლები და მწარმოებლები საგულდაგულოდ მალავენ იმ ფაქტს, რომ როდესაც შიდა ნაწილებზე ნარჩენების წვა (პიროლიზი) იწყება, ქიმიური ანალიზი აჩვენებს ნივთიერებებს, რომლებიც სუფთა ორთქლში არ არსებობს:
დასკვნა
მრავალათასიანი ერთჯერადი ელექტრონული სიგარეტები — ეს არის ნიკოტინის ინდუსტრიის მიერ შექმნილი უზარმაზარი მარკეტინგული მახე. ფიზიკურად შეუძლებელია მასობრივი წარმოების იაფფასიანმა შიდა კონსტრუქციამ ათიათასობით ნაპასის განმავლობაში გაძლოს ისე, რომ მასზე ნამწვი არ დაგროვდეს.
მომხმარებელმა უნდა იცოდეს მშრალი ტექნიკური რეალობა: როდესაც ის ყიდულობს 20 000 ან 50 000 ნაპასიან აპარატს, პირველი ათასი ნაპასის შემდეგ ზოგიერთ ერთჯერად ელექტრონულ სიგარეტში ის ავტომატურად ხდება ჩვეულებრივი მწეველი, რომელიც ყოველდღიურად სუნთქავს ქიმიური და ორგანული ნარჩენების წვის შედეგად გამოყოფილ ტოქსიკურ ბოლს.
